آسم بعد از باران در بیماران مبتلا به آلرژی به گرده گیاهان
۱۳۹۶-۰۸-۱۰ ۱۴۰۳-۰۹-۲۳ ۷:۱۵آسم بعد از باران در بیماران مبتلا به آلرژی به گرده گیاهان
آسم بعد از باران در بیماران مبتلا به آلرژی به گرده گیاهان
آسم بعد از باران در بیماران مبتلا به آلرژی و حساسیت به گرده گیاهان همیشه یکی از چالش های بهداشتی در ابتدای فصل پاییز در بسیاری از کشورهای جهان بوده است! مدارک متعددی در خصوص اینکه طوفان و رعد و برق و بارندگی می تواند باعث اپیدمی آسم آلرژیک در بیماران مبتلا به آلرژی به گرده گیاهان شود، موجود می باشد.
شایان ذکر است این امر در اثر تقارن شروع بارندگی ها و تغییرات ناگهانی آب و هوا با فصل گرده افشانی گیاهان آلرژی زای هر منطقه است. برای آگاهی و مطالعه یکی از بزرگترین اپیدمی های احتمالی آسم و تنگی نفس بعد از باران در جهان می توانید به نوشتارسناریوی تنگی نفس بعد از باران در شهر اهواز! مراجعه نمایید!
این امرکه دانه های گرده گیاهان در مجاورت با باران و یا هوای مرطوب ممکن است آب دار شده و پس از تورم در اثر شوک اسموتیک متلاشی شود، اثبات شده است.
قطعات خرد شده گرده گیاهان حامل آلرژن هایی است که در اثر تنفس می توانند وارد ریه فرد بیمار شوند. بنابراین در طی اولین مرحله از تغییرات جوی پیش از بارندگی بیماران مبتلا به آلرژی به گرده گیاهان یا پولینوز (Pollinosis) حجم بالایی از مواد آلرژی زای پراکنده شده در اتمسفر را استنشاق نموده که این امر می تواند سبب حملات آسم شود.
شایان ذکر است اگر چه پدیده آسم بعد از طوفان و رعد و برق شایع نیست اما امکان مشاهده آن در بیماران مبتلا به آسم و آلرژی، با شدید شدن علائم تنفسی آن در طی این تغییرات جوی وجود دارد. همچنین باید توجه داشت این پدیده، اخیراً در برخی نواحی جغرافیایی بخصوص در مناطق معتدل و یا نیمه گرمسیری افزایش نشان داده است.
در حالت معمول دانه های گرده گیاهان با توجه به اندازه خود که اغلب بیش از ۱۰ میکرومتر می باشد می توانند فقط به مجرای فوقانی تنفسی نفوذ کنند و بندرت به مجاری تحتانی تنفسی و آلوئول ها دسترسی می یابند. با توجه به این مهم بیماران مبتلا به آسم معمولاً تحت تاثیر آلرژی ناشی از گرده گیاهان قرار نمی گیرند.
یکی از فرضیه های ایجاد علائم مرتبط با حساسیت به گرده گیاهان در مجاری تحتانی تنفسی و آلوئول ها، تنفس و نفوذ قطعات کوچک حاوی آلرژن های گرده گیاه بداخل نواحی تحتانی تنفسی است.
به طور کلی بارندگی به عنوان عاملی برای حذف گرده گیاهان از هوا مطرح بوده است اما اغلب این عقیده نادرست است. زیرا مطالعات نشان داده اند که مواد آلرژی زای گرده به محض تماس گرده با آب از آن جدا می شوند و در هوا باقی می مانند.
اثر رطوبت و باران بر روی گرده گیاهان آلرژی زا
به طور کلی گرده گیاهان در طی پدیده رعد و برق و باران بواسطه شوک اسموتیک متلاشی گردیده و به حدود ۷۰۰ قطعه تبدیل می شود و بدین ترتیب مقادیر زیادی ذرات آلرژی زا یعنی گرانولهای نشاسته ای حاوی مواد آلرژی زا از آنها خارج می گردد. این ذرات بدلیل کوچکی اندازه (حدود ۰/۵ تا ۲/۵ میکرومتر) می توانند به مجاری تحتانی ریه نفوذ کرده و باعث بروز علائم برونکواسپاسم و یا آسم برونشیال شوند.
خصوصیات اپیدمی های آسم بعد از تغییرات جوی (توفان و رعد و برق و باران)
ویژگی های متعددی برای اینگونه اپیدمی ها در مقالات بیان شده است که در ذیل به بعضی از آنها اشاره شده است:
۱- به طور کلی ارتباطی میان اپیدمی آسم و تغییرات جوی ناشی از طوفان و رعدو برق و بارندگی وجود دارد.
۲- ارتباط زمانی نزدیکی بین شروع طوفان و رعدو برق و بارندگی با آغاز اپیدمی وجود دارد.
۳- سطح گازهای آالاینده های هوا (آلاینده هایی نظیر O۳، NO۲ و SO۲ در زمان رویداد در حد آنچه که WHO اعلام نموده، بوده است. همچنین میزان غلظت PM۱۰ غیر طبیعی نبوده است) در زمان این اپیدمی ها بالا نبوده است.
۴- یکی از برجسته ترین خصوصیات این اپیدمی ها آن است که اغلب بیماران دارای سابقه آلرژی فصلی (رینیت آلرژیک) می باشند هر چند که بعضی نیز قبلا به آسم مبتلا نبوده اند.
۵- اپیدمی ها مرتبط با طوفان و رعد و برق محدود به فصولی بوده که تراکم گرده گیاهان در اتمسفر بالا می باشد.
۶- آن دسته از افراد با آلرژی به گرده گیاهان که در هنگام وقوع این پدیده در خانه با پنجره های بسته بوده اند دچار مشکلات تنفسی نشده اند.
۷- خطر اصلی متوجه افرادی بوده است که تحت درمان صحیح آسم نبوده اند، هر چند که افراد مبتلا به آلرژی فصلی (رینیت آلرژیک) بدون سابقه آسم قبلی نیز می توانند دچار انقباض شدید برونش شوند.
تهیه و تدوین: دکتر محمد علی عصاره زادگان
منابع:
۱- Packe GE, Ayres JG. Asthma outbreak during a thunderstorm. Lancet. 1985;2(8448):199-204.
۲- Bellomo R, Gigliotti P, Treloar A, Holmes P, Suphioglu C, Singh MB, et al. Two consecutive thunderstorm associated epidemics of asthma in the city of Melbourne. The possible role of rye grass pollen. Med J Aust. 1992;156(12):834-7.
۳- Murray V, Venables K, Laing-Morton T, Partridge M, Thurston J, Williams D. Epidemic of asthma possibly related to thunderstorms. Bmj. 1994;309(6947):131-2.
۴- Girgis ST, Marks GB, Downs SH, Kolbe A, Car GN, Paton R. Thunderstorm-associated asthma in an inland town in south-eastern Australia. Who is at risk? Eur Respir J. 2000;16(1):3-8.
۵- Knox RB. Grass pollen, thunderstorms and asthma. Clin Exp Allergy. 1993;23(5):354-9.
۶ – Suphioglu C, Singh MB, Taylor P, Bellomo R, Holmes P, Puy R, et al. Mechanism of grass-pollen-induced asthma. Lancet. 1992; 339(8793):569-72
۷ – Anto JM, Sunyer J. Thunderstorms: a risk factor for asthma attacks. Thorax. 1997;52(8):669-70.
۸ – Bauman A. Asthma associated with thunderstorms. Bmj. 1996;312(7031):590-1.
۹- Celenza A, Fothergill J, Kupek E, Shaw RJ. Thunderstorm associated asthma: a detailed analysis of environmental factors. Bmj. 1996;312(7031):604-7.
۱۰ – Newson R, Strachan D, Archibald E, Emberlin J, Hardaker P, Collier C. Effect of thunderstorms and airborne grass pollen on the incidence of acute asthma in England, 1990-94. Thorax. 1997;52(8):680-5.
۱۱ – Venables KM, Allitt U, Collier CG, Emberlin J, Greig JB, Hardaker PJ, et al. Thunderstorm-related asthma–the epidemic of 24/25 June 1994. Clin Exp Allergy. 1997;27(7):725-36.
۱۲ – Marks GB, Colquhoun JR, Girgis ST, Koski MH, Treloar AB, Hansen P, et al. Thunderstorm outflows preceding epidemics of asthma during spring and summer. Thorax. 2001;56(6):468-71.
۱۳ – Newson R, Strachan D, Archibald E, Emberlin J, Hardaker P, Collier C. Acute asthma epidemics, weather and pollen in England, 1987-1994. Eur Respir J. 1998;11(3):694-701.
۱۴- D’Amato G, Liccardi G, Frenguelli G. Thunderstorm-asthma and pollen allergy. Allergy. 2007;62(1):11-6.
۱۵ – D’Amato G, Spieksma FT, Liccardi G, Jager S, Russo M, Kontou-Fili K, et al. Pollen-related allergy in Europe. Allergy. 1998;53(6):567-78.
۱۶ – El-Ghazaly G, Takahashi Y, Nilsson S, Grafstrأ¶m E, Berggren B. Orbicules in Betula pendula and their possible role in allergy. Grana. 1995;34(5):300-4.
۱۷ – D’Amato G. Airborne paucimicronic allergen-carrying particles and seasonal respiratory allergy. Allergy. 2001;56(12):1109-11.
۱۸ – D’Amato G, Cecchi L. Effects of climate change on environmental factors in respiratory allergic diseases. Clinical & Experimental Allergy. 2008;38(8):1264-74.